ಪೋಷಕರು ಯಾವಾಗಲೂ ತಮಗೆ ಪರಿಚಿತವಾಗಿದ್ದ ವೃತ್ತಿಜೀವನಗಳನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡೇ ಮಕ್ಕಳ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಉದ್ಯೋಗಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ವೇಗವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ AI ಚಾಲಿತ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ, ಶಿಕ್ಷಣ ಯೋಜನೆ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪದವಿಯ ಮೇಲೆ ಕಡಿಮೆ ಒತ್ತು ನೀಡಿ, ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವುದರ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನ ಹರಿಸಬೇಕೇ?

ನಿಮ್ಮ ಮುತ್ತಜ್ಜನನ್ನು, ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳು ಮುಂದೆ ಏನಾಗಬೇಕು ಎಂದು ಅವರು ಬಯಸಿದ್ದರು ಎಂದು ಕೇಳಿದ್ದೀರಿ ಎಂದು ಊಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.

ಅವರ ಉತ್ತರ ಬಹುಶಃ ಸರಳವಾಗಿರುತ್ತಿತ್ತು.

ಅನೇಕ ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳು ಕುಟುಂಬದ ವೃತ್ತಿಯನ್ನೇ ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಕೃಷಿ. ಸ್ಥಳೀಯ ಕುಲಕಸುಬು. ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರ. ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಯಾವ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬುದು ಬಹುಪಾಲು ಭೌಗೋಳಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ, ಸಮುದಾಯ ಮತ್ತು ಸಂದರ್ಭಗಳಿಂದ ನಿರ್ಧಾರವಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

ನಂತರ ಜಗತ್ತು ನಿಧಾನವಾಗಿ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭಿಸಿತು.

ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತ ಜನರು ತಮ್ಮ ಹಳ್ಳಿಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹತ್ತಿರದ ಪಟ್ಟಣಗಳು ಮತ್ತು ನಗರಗಳಿಗೆ ತೆರಳಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಅನೇಕ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ, ಸ್ಥಿರವಾದ ಆದಾಯದ ಮೂಲವೊಂದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದೇ ಪ್ರಗತಿಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿತ್ತು.

ನಂತರ ಸರ್ಕಾರಿ ಉದ್ಯೋಗದ ಯುಗ ಬಂತು.

ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ತಲೆಮಾರಿಗೆ, ಭದ್ರವಾದ ಸರ್ಕಾರಿ ಹುದ್ದೆಯೇ ಯಶಸ್ಸಿನ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಮಾನದಂಡವಾಯಿತು. ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸ್ಥಿರತೆಯೇ ಮುಖ್ಯವಾಗಿತ್ತು.

ಆನಂತರ, ಭಾರತದ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಉದ್ಯಮಗಳು, ಉತ್ಪಾದನಾ ಘಟಕಗಳು ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು.

ಆರ್ಥಿಕತೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದಂತೆ, ವೃತ್ತಿಜೀವನಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಚಲನಶೀಲವಾದವು. ಉತ್ತಮ ಅವಕಾಶಗಳಿಗಾಗಿ ಜನರು ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಗಡಿಗಳನ್ನು ದಾಟಿದರು, ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡರು ಮತ್ತು ಕೊನೆಗೆ ದೇಶಗಳನ್ನೂ ದಾಟಿದರು.

ನಂತರ ಉದಾರೀಕರಣ ಬಂತು.

ಆಮೇಲೆ ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕ್ರಾಂತಿ.

ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಒಂದು ಕನಸಾಯಿತು. Computer science ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಗತಿಯ ಮೆಟ್ಟಿಲಾಯಿತು. ಕೋಡ್ ಬರೆಯಬಲ್ಲವರು, ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ನಿರ್ಮಿಸಬಲ್ಲವರು ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಬಲ್ಲವರಿಗೆ ಜಗತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ನೀಡಿತು.

ಪ್ರತಿಯೊಂದು ತಲೆಮಾರೂ ತಾವು ತಿಳಿದಿದ್ದ ಜಗತ್ತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿತು.

ಆದರೆ ಸವಾಲು ಏನೆಂದರೆ, ನಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳು ಪ್ರವೇಶಿಸಲಿರುವ ಜಗತ್ತು ನಾವು ಇಂದು ತಿಳಿದಿರುವ ಜಗತ್ತಿಗಿಂತ ಬಹಳ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿರಬಹುದು.

ಮತ್ತು ಆ ಜಗತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಇತಿಹಾಸದ ಯಾವುದೇ ಕಾಲಘಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬದಲಾಗಬಹುದು.

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ಆರ್ಥಿಕ ಸಲಹೆಗಾರರಾದ ಶ್ರೀ ಅನಂತ ನಾಗೇಶ್ವರನ್ ಅವರು, software, computer science ಮತ್ತು MBA ಪದವಿಗಳತ್ತ ಇರುವ ಸಹಜ ಆದ್ಯತೆಯೇ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸಿನ ಸ್ಪಷ್ಟ ಮಾರ್ಗವಾಗಿರಬೇಕೆಂದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು.

ಆ ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಜವಾಗುತ್ತದೆಯೇ ಇಲ್ಲವೇ ಎಂಬುದು ಬಹುತೇಕ ಮುಖ್ಯ ವಿಷಯವೇ ಅಲ್ಲ.

ಇದಕ್ಕಿಂತ ಮುಖ್ಯವಾದ ಸಂದೇಶವೆಂದರೆ, ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಊಹಿಸುವುದು ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಕೆಲವು ತ್ರೈಮಾಸಿಕಗಳ ಹಿಂದೆ, ಡಾ. ಸಂಜೀವ್ ಸನ್ಯಾಲ್ ಅವರು ಶಿಕ್ಷಣವೇ ಹೇಗೆ ಬದಲಾಗಬೇಕಾಗಬಹುದು ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡಿದ್ದರು. ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ತರಗತಿಗಳೊಳಗೆ ಕುಳಿತು ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಬದಲು, ಭವಿಷ್ಯದ ಶಿಕ್ಷಣವು ಹೆಚ್ಚು ಘಟಕಾಧಾರಿತ, ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ಮತ್ತು ಕೌಶಲ್ಯಕೇಂದ್ರಿತವಾಗಬಹುದು. ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹೊಸ ಕೌಶಲ್ಯಗಳು, ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಅರ್ಹತೆಗಳನ್ನೂ ಗಳಿಸಬಹುದು.

ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸಿ.

ದಶಕಗಳ ಕಾಲ, ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಆರಂಭಿಸುವ ಮೊದಲು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಬೇಕಾದ ಹಂತವೆಂದೇ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ನೋಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ನಾಳೆ, ಶಿಕ್ಷಣವು ಜೀವನಪೂರ್ತಿ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಮರಳಬೇಕಾದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಬಹುದು. ಕಲಿಕೆ ಮತ್ತು ಕೆಲಸದ ನಡುವಿನ ಗಡಿಯೇ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಅಳಿದುಹೋಗಬಹುದು. ಸುಮಾರು ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, Alpahbetನ CEO ಸುಂದರ್ ಪಿಚೈ ಅವರು ಸ್ಟ್ಯಾನ್‌ಫರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ಪದವಿ ಪ್ರದಾನ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟೇ ಮಹತ್ವದ ಸಂದೇಶವೊಂದನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡರು. ಇಂದು ನೀವು ಅತ್ಯಂತ ಸಿದ್ಧರಾಗಿರುವ ಪದವೀಧರರ ತಲೆಮಾರು  ಮುಂದಿನ ತಂಡ ಬರುವವರೆಗೆ ಮಾತ್ರ  ಎಂದು ಅವರು ಪದವೀಧರರಿಗೆ ನೆನಪಿಸಿದರು.

ಈ ಮಾತು ಸರಳವಾಗಿ ಕೇಳಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅದರ ಅರ್ಥ ಬಹಳ ಆಳವಾಗಿದೆ. ಇಂದು ವೇಗವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿರುವ ಬದಲಾವಣೆಯ ಗತಿ, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ನಿಧಾನವೆಂದು ಕಾಣಬಹುದು. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕೇವಲ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ. ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಬದಲಾಗುವ ವೇಗವನ್ನೇ ಅದು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಇದು ಪೋಷಕರ ಮುಂದೆ ಒಂದು ಸಂದಿಗ್ಧತೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಯಾರಿಗೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣದ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಮಗುವನ್ನು ಹೇಗೆ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕು? ಇದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ನಿಖರವಾಗಿ ಊಹಿಸುವುದಲ್ಲದೇ ಇರಬಹುದು. ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಹಜವಾಗಿ ಬದುಕಲು ಕಲಿಯುವುದೇ ಉತ್ತರವಾಗಿರಬಹುದು.

ಇಂದಿಗೂ ಅನೇಕ ಪೋಷಕರು ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಒಂದು ನಿಗದಿತ ಗಮ್ಯಸ್ಥಾನವನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡೇ ನೋಡುತ್ತಾರೆ.

“ನನ್ನ ಮಗು ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಆಗಬೇಕು.”

“ನನ್ನ ಮಗು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು.”

“ನನ್ನ ಮಗು MBA ಮಾಡಬೇಕು.”

ವಾಸ್ತವವೆಂದರೆ, ಇಂದು ಜನಿಸಿದ ಮಗು ಇನ್ನೂ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲೇ ಇಲ್ಲದ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬಹುದು, ಇನ್ನೂ ಆವಿಷ್ಕಾರವಾಗದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತುತ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಲಿಸಲಾಗದ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಬಹುದು.

ನಿಖರವಾದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಊಹಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವುದು ವ್ಯರ್ಥವಾಗಬಹುದು. ಅನೇಕ ಮಾರ್ಗಗಳಿಗೆ ಸಿದ್ಧರಾಗಿರುವುದು ಬಹಳ ಹೆಚ್ಚು ವಿವೇಕಪೂರ್ಣವಾಗಬಹುದು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ನಮ್ಮ ಚಿಂತನೆಯಲ್ಲೊಂದು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದರೂ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಬದಲಾವಣೆ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.

ಹಿಂದಿನ ತಲೆಮಾರುಗಳು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಒಂದು ವೃತ್ತಿಗಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಭವಿಷ್ಯದ ತಲೆಮಾರುಗಳು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕಾಗಬಹುದು.

ಒಂದು ಅರ್ಹತೆಯನ್ನು ಪಡೆದು, ಅದರ ಸುತ್ತಲೇ ಸಂಪೂರ್ಣ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿರದೇ ಇರಬಹುದು. ಬದಲಾಗಿ, ಜಗತ್ತು ಬದಲಾಗುತ್ತಾ ಹೋದಂತೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕಲಿಯುವುದು, ಕಲಿತದ್ದನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುವುದು ಮತ್ತು ಮತ್ತೆ ಹೊಸದಾಗಿ ಕಲಿಯುವುದು ಮುಖ್ಯವಾಗಬಹುದು.

ವಿಚಿತ್ರವೆಂದರೆ, ಈ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆ ಸಿದ್ಧತೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಅದನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣವಾಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಏಕೆಂದರೆ ಹದಿನೈದು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಶಿಕ್ಷಣ ಯಾವ ರೂಪದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಯಾರಿಗೂ ತಿಳಿದಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಒಂದು ವಿಷಯ ಮಾತ್ರ ಖಚಿತ: ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಿದ್ಧರಾಗಿರುವವರಿಗೇ ಅವು ದೊರೆಯುತ್ತವೆ.

ಪದವಿ ಬದಲಾಗಬಹುದು. ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆ ಬದಲಾಗಬಹುದು. ಕಲಿಕೆಯ ಅವಧಿ ಬದಲಾಗಬಹುದು. ಶಿಕ್ಷಣದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವೇ ಬದಲಾಗಬಹುದು.

ಆದರೆ ಮಾನವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವ ಅಗತ್ಯ ಅಳಿದುಹೋಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ. ಬಹುಶಃ ಪೋಷಕರಿಗೆ ಇರುವ ನಿಜವಾದ ಪಾಠ ಇದೇ. ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪದವಿ, ವೃತ್ತಿ ಅಥವಾ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ಅತಿಯಾಗಿ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳಬೇಡಿ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಜಗತ್ತು ಈಗಾಗಲೇ ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಬದಲಾಗಿ, ಮಕ್ಕಳು ಅನ್ವೇಷಿಸಲು, ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಅಲ್ಲ, ಅವರ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿರುವ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಲು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೊಂದಿರುವಂತಹ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದರ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಹರಿಸಿ.

ಏಕೆಂದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ತಲೆಮಾರೂ, ತಮ್ಮ ಪೋಷಕರು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ್ದ ಜಗತ್ತಿಗಿಂತ ವಿಭಿನ್ನವಾದ ಜಗತ್ತನ್ನೇ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ತಲೆಮಾರು ಬಹುಶಃ ಇನ್ನಷ್ಟು ವೇಗವಾಗಿ ಬದಲಾಗುವ ಜಗತ್ತನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಬಹುದು. ಮತ್ತು ಬಹುಶಃ ಮುಂದಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಯೋಜನೆ ಎಂದರೆ ಇದೇ ಆಗಿರಬಹುದು. ಮಗುವನ್ನು ಒಂದೇ ಗಮ್ಯಸ್ಥಾನಕ್ಕಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವುದಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಅನೇಕ ಆಯ್ಕೆಗಳ ನಡುವೆ ತನ್ನ ದಾರಿಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಅದಕ್ಕೆ ಖಚಿತಪಡಿಸುವುದು.

ನಾವು ನಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ನೀಡಬಹುದಾದ ಅತ್ಯಂತ ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಕೊಡುಗೆ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪದವಿ, ಕೌಶಲ್ಯ ಅಥವಾ ವೃತ್ತಿಯಾಗಿರದೇ ಇರಬಹುದು. ಅದು ಬಹುಶಃ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಅವಕಾಶವಾಗಿರಬಹುದು.